ÇOKLU ZEKA KURAMI ( MI THEORY )

17 views Mart 4, 2019
ÇOKLU ZEKA KURAMI  ( MI THEORY ) Harward Üniversitesi öğretim üyelerinden Howard Gardner tarafından 1983 yılında geliştirilmiştir. Günümüzde eğitim ve...

ÇOKLU ZEKA KURAMI  ( MI THEORY )

Harward Üniversitesi öğretim üyelerinden Howard Gardner tarafından 1983 yılında geliştirilmiştir.

Günümüzde eğitim ve psikoloji alanındaki gelişmelerle birlikte bireylerin neler yapabildiğinden çok, neler yapabileceği düşünülmelidir. Çoklu zeka kuramı da bu amaçla yeni pedagojik yöntemlerin düşünülmesi için ortaya atılmıştır. Gardner, zekayı “problem çözme kapasitesi ya da değerli bir veya birden çok kültürel yapı ürününe şekil vermek” olarak tanımlamaktadır. Gardner’a göre çoklu zeka kuramının temelinde biyolojik ve kültürel boyutlar yer almaktadır.

Zekanın gelişmesinde avantaj ve dezavantaj yaratan çevresel etkenler vardır. Bunlar aşağıdaki gibi sıralanabilir.

 

1-    Kaynaklara ulaşım şansı :  Aile çok fakirse çocuk keman, piyano gibi müzikal zekayı geliştirebilecek enstrümanlara ulaşamadığından bu zekanın güçlenmesi, gelişmesi zorlaşabilir.

2-    Tarihsel, kültürel faktörler : Okulda matematik ve fene dayalı programlar önemseniyorsa, öğrencinin mantık, matematik zekası gelişebilir.

3-    Coğrafi faktörler : Köyde yetişmiş bir çocuk apartmanda büyümüş bir çocuğa oranla bedensel zekasını daha çok geliştirebilir.

4-    Ailesel faktörler : Ressam olmak isteyen bir çocuğun ailesi avukat olmasını istiyorsa çocuğun dil zekası desteklenecektir.

5-    Durumsal faktörler : Kalabalık bir ailede büyümüş ve kalabalık bir ailede yaşayan bireyler doğalarında sosyallik olmadıkça kendilerini geliştirmek için daha az zamana sahip olurlar.

 

Buradan da görüldüğü gibi, bu etkileşimler ve bunlara bağlı olarak zekanın değişik boyutları artırılabilir.  Zekanın farklı boyutları olmakla birlikte bu boyutlar birbirlerinden çok ayrı yapılar ya da özellikler değildir. Örneğin bir futbol oyuncusu bedensel zekayı koşarken, yakalarken ve vururken; uzamsal (şekil-uzay) zekayı, sahayı, diğer oyuncuların pozisyonlarını düşünürken; dil ve sosyal zekayı oyun kurallarını öğrenirken ve takım arkadaşlarıyla paylaşırken; özedönük (kişisel) zekayı kendini değerlendirirken kullanmaktadır.

 

Çoklu zeka kuramında 8 çeşit zeka belirlenmiştir. Bunlar :

1-  Sözel – Dil

2-  Mantık – Matematiksel

3- Şekil (Görsel) – Uzay (Uzamsal; Alansal)

4-  Müziksel – Ritmik

5- Bedensel – Kinestetik

6- Kişilerarası – Sosyal

7- Kişiye dönük (İçsel ; Özedönük)

8- Doğa

ÇOKLU ZEKA TEORİSİ HANGİ TEMELLERE DAYANIR ?

 

Çoklu zeka teorisi aşağıdaki temelleri esas alır   (Armstrong, 1994)

 

1-    Her insan, çeşitli zeka alanlarının tümüne sahiptir. Çoklu zeka teorisi, insanda yalnızca tek bir zekanın geçerliliğini belirlemek yerine, her insanın bütün zeka alanlarında yeteneğinin olduğu görüşünü benimsemektedir. Ancak, her insanda söz konusu olan bu zeka alanları değişik düzeylerde bulunabilmektedir.

 

2-    Her insan, çeşitli zeka alanlarından her birini yeterli düzeyde geliştirebilir. Çoklu zeka teorisi, yeterli ve uygun destek , imkan ve eğitim sağlandığında, gerçekte her bireyin zeka alanlarının hepsini oldukça yüksek bir düzeyde geliştirebilme kabiliyetine sahip olduğunu ileri sürmektedir.

 

3-    Çeşitli zeka alanları, genellikle, bir arada karmaşık bir yapıda çalışırlar. Genellikle, gerçek hayatta hiçbir zeka alanı tek başına var olmaz. Çeşitli zeka alanları birbirleri ile sürekli olarak etkileşim içindedirler. Örneğin, bir yemeği pişirecek bir kişinin önce tarifi okuması ve anlaması (sözel-dil zeka alanı), yemek tarifini oluşturan elementleri tasniflemesi ve yemeğe karışım oranlarını hesaplayabilmesi (mantıksal-matematiksel zeka alanı) ve yemeğin kendi damak zevkine uygunluğu (kişisel zeka alanı) yanında, ailedeki bütün fertlerin memnuniyetini de sağlayabilmesi (kişilerarası zeka alanı) gerekir. Yine, benzer bir şekilde, basketbol oynamakta olan bir kişinin koşmak, topu başkasına atmak ve topu yakalamak gibi özellikleri içeren bedensel-kinestetik zekaya sahip olmasının yanında, bu kişinin kendisini oyun sahasına adapte edebilmesi için görsel-uzaysal zekaya ve oyunda ortaya çıkabilecek muhtemel anlaşmazlıkların çözümü için kişilerarası zekaya sahip olması gerekmektedir.

 

 

4-    Bir kişinin her alanda zeki olabilmesinin bir çok yolu bulunmaktadır. Bir kişinin belli bir zeka alanında zeki sayılabilmesi için eğitimcilerce benimsenmiş standart sayılabilecek birtakım nitelikler söz konusu değildir. Örneğin; sözel-dil zekasına sahip bir kişi okumayı çok iyi beceremeyebilir fakat çok geniş bir kelime haznesine veya çok iyi hikaye yazma ve anlatma kabiliyetlerine sahip olabilir.

 

1-  SÖZEL – DİL ZEKASI

 

Bu türdeki zeka, bir insanın kendi dilini, gramer yapısına, sözcük dizimine, kavram telaffuzuna ve sözcüklerin anlamına uygun olarak büyük bir ustalık ve beceri ile kullanmayı gerektirir. Bu zekası kuvvetli olan bir öğrenci;

 

1-     Diğer öğrencilerden daha iyi yazar.

2-    Uzun hikayeler ve fıkralar anlatır.

3-    İsimler, yerler ve tarihler ile ilgili iyi bir hafızaya sahiptir.

4-    Sözcükleri anlamlarına uygun bir biçimde kullanır.

5-    Yaşına göre iyi bir kelime haznesine sahiptir.

6-    Başkalarıyla yüksek düzeyde sözel iletişime girer.

7-    Tekerlemeleri, anlamsız ritimleri ve sözcük oyunlarını sever.

8-    Okumayı sever.

9-    Dinleme becerisi yüksektir; dinleyerek daha iyi öğrenir.

10- İyi bir hafızası vardır.

 

 

 

 

 

 

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Öğretmen

Gazeteci

Yazar

Şair

Çevirmen

Avukat

Tiyatro sanatçısı

TV ve radyo programcısı ve / veya sunucusu

 

 

 

 

Tanımla

Listele

Görüş

Düzenle

Yeniden ifade et

Tartış

Şiir, makale yaz

Sunu yap

Slogan bul

Röportaj yap

Mektup yaz

Sohbet programı sun

Türkçe

Yabancı dil

Dil bilgisi

Sosyal bilgiler

Dil kulübü

Okul gazetesi

Yıllık

Kütüphane

Hikayeler

Dergiler

Çizgi roman

 

 

2-  MANTIKSAL – MATEMATİKSEL ZEKA

 

Bu tür zekaya sahip olan insanlar, mantık kurallarına ve benzerliklerine, neden-sonuç ilişkilerine ve bunlara benzer soyut işlemlere karşı çok hassas ve duyarlıdırlar. Bu kişiler kategorilere veya sınıflara ayırarak, genelleme yaparak, hesaplayarak, mantık yürüterek ve soyut ilişkiler üzerinde çalışarak iyi şekilde öğrenirler. Mantıksal – matematiksel zekası kuvvetli bir öğrenci ;

1-     Olayların oluşumu ve işleyişi hakkında çok soru sorar.

2-    Soyut ve kavramsal düşünebilir.

3-    Bilgiler arasında bağlantılar kurar.

4-    Güçlü bir muhakemesi vardır.

5-    Satranç ve briç gibi oyunları oynamaktan zevk alır.

6-    Matematiksel problemleri kafasında kolayca ve çabucak çözer.

7-    Matematik dersini sever.

8-    Matematiksel hesaplama oyunlarını ilginç bulur.

9-    Mantıksal bulmacaları çözmeyi ve satranç veya dama gibi stratejik oyunları oynamayı sever.

10-Olayları ve nesneleri kategorilere ayırmayı veya onları hiyerarşik olarak düzenlemeyi sever.

11-  Yüksek düzeyde bilişsel düşünme becerisi içeren deneylere katılmayı sever.

12-Yaşıtlarına kıyasla soyut düşünebilme ve sebep-sonuç ilişkisi kurabilme kabiliyetleri çok iyi gelişmiştir.

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Bilim adamı

Mühendis

Bilgisayar programcısı

İstatistikçi

Felsefeci

 

 

 

 

 

 

Tahmin et

Uygula

Karşılaştır

Hipotez kur

Topla

Problem yaz

Formüle et

Strateji sun

Şifrele

Sınıfla

Listele

 

Matematik

Ekonomi

Fen bilgisi

 

Bilgisayar kulübü

Ölçme birimi

Legolar

Hesap makineleri

Geometrik şekiller

Bilmeceler

Oyun kartları

Oyuncak paralar

Bulmacalar

3-  GÖRSEL – UZAYSAL ZEKA

 

Bu tür zeka alanı, bir bireyin objektif olarak gözlemleme veya görsel ve uzaysal fikirleri grafiksel olarak sergileme kabiliyetlerini içerir. Bu zekaya sahip olan insanlar, renge, çizgiye, şekle, biçime, uzaya ve bu olgular arasındaki ilişkilere karşı aşırı duyarlıdırlar. Bu kişiler varlıkları veya olguları görselleştirerek veya renklerle ve resimlerle çalışarak en iyi şekilde öğrenirler. Bu zekası kuvvetli olan bir öğrenci;

 

1-     Haritaları, çizelgeleri ve diyagramları yazılı materyallerden daha kolay okur.

2-    Sanat içerikli etkinlikleri sever.

3-    Arkadaşlarına oranla daha çok hayal kurar.

4-    Yaşına göre yüksek düzeyde beceri gerektiren figürleri ve resimleri çizer.

5-    Filmleri, slaytları ve diğer görsel sunuları izlemeyi tercih eder.

6-    Bulmaca çözmekten hoşlanır.

7-    Renklere karşı çok duyarlıdır.

8-    Resimli yayınlardan daha çok hoşlanır.

9-    Elinde bulunan materyallere bir şeyler çizer.

10- Daha önce gittiği yerleri kolay hatırlar.

11-  Yaşına göre ilginç üç boyutlu yapılar veya modeller oluşturur.

12-Okurken kelimelere oranla resimlerden daha çok öğrenir.

13-Varlıkların görsel imgelerini çok iyi çizer.

 

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Mucit

Mimar

Mühendis

Mekanikçi

Görsel sanatlar

Denizci

Çiz

Hayal et

Şekil ver

İnşa et

Resmini yap

Poster oluştur

Şeklini değiştir

Örnekle

Boya

Sanat tarihi

Resim

İş – teknik

Satranç kulübü

Fotoğrafçılık

Resim kursu

El sanatları

Üç boyutlu çalışmalar

Koleksiyonlar

Legolar

Bloklar

Haritalar

Renkli kalemler

Tasarım ve coğrafya dergileri

 

4-  MÜZİKSEL – RİTMİK ZEKA

Bu zeka türü ile bir kişinin bir müzik parçasındaki ritme, akustik düzene, melodiye, müzikteki iniş ve çıkışlara, müzik aletlerine ve çevreden gelen seslere olan duyarlılığı kastedilir. Bu zeka türündeki bireyler en iyi ritim, melodi ve müzikle öğrenirler. Bu zekası kuvvetli olan bir öğrenci ;

 

1-     Şarkıların melodilerini çok iyi hatırlar.

2-    Güzel şarkı söyleyebilme sesine ve yeteneğine sahiptir.

3-    Bir şarkının makamını, notalarını, eslerini ayırdedebilir.

4-    Öğrendiği şarkıları paylaşmak ister.

5-    Herhangi bir müzik aletini çok iyi çalar ya da bunun eğitimini almak ister.

6-    Konuşurken veya hareket ederken elleri ve ayakları ile ritim tutar.

7-    Farkına varmadan kendi kendine mırıldanır.

8-    Ders çalışırken farkında olmadan masaya vurarak ritim tutar.

9-    Çevresindeki seslere duyarlıdır.

10-Bir şarkı duyduğunda farkında olmadan ona eşlik eder.

11- Müzik çalan bir ortamda daha verimli çalışır.

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Korist

Müzik öğretmeni

Besteci

Bando elemanı

Diskjokey

Tiyatro sanatçısı

Dansçı

Balet/ balerin

İlişkilendir

Bestele

Kaydet

Müziksel sunu

Şarkı yaz

Ritim tut

Mırıldan

Şarkı söyle

Müzik Orff programı

Bando

Orkestra

Müzik kolu

Koro

Gitar kulübü

Müzik zamanı

Aerobik

Şarkılar

Müzikal izlemek

Misafir şarkıcılar

 

5-  BEDENSEL – KİNESTETİK ZEKA

Bu tür zeka alanı, koordinasyon, denge, güç, esneklik ve hız gibi bazı fiziksel özelliklerin yanısıra, dokunsak nitelikteki bazı becerileri de içermektedir. Bu zeka türüne sahip bireyler, yaparak-yaşayarak, dokunarak ve hareket ederek en iyi şekilde öğrenirler. Bedensel – kinestetik zekası kuvvetli olan bir öğrenci ;

1-     Duygularını belirgin olarak vücut diliyle ifade eder.

2-    El becerileri iyidir.

3-    İnsanlara, canlı ve cansız varlıklara dokunmaktan hoşlanır.

4-    Bir veya birden fazla sportif faaliyetlerde başarılıdır.

5-    Bir yerde uzun süre kaldığında hareket etmeye, kımıldamaya veya ritim tutmaya başlar; yerinde duramaz.

6-    Başkalarının jestlerini, mimiklerini ve yüz ifadelerini kolaylıkla taklit eder.

7-    Gördüğü her nesneyi dokunarak inceleme ve analiz etme eğilimindedir.

8-    Koşmayı, sıçramayı, güreşmeyi ve benzeri fiziksel aktiviteleri yapmayı sever.

9-    Motor becerileri gerektiren etkinliklerde başarılıdır.

10-Kendini anlatmada kendine özgü dramatik bir yolu vardır.

11-  Çamurla oynamayı veya diğer dokunsak nitelikteki deneyimlere ve etkinliklere katılmayı sever.

 

 

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Spor adamı

Dansçı

Aktör

Balet/ balerin

Heykeltraş

Pandomim sanatçısı

Seramik sanatçısı

İnşaat işçisi

Çiftçi

Göster

Öğret

Ayarla

Parçalara ayır

Yap

Dene

Rol oyna

İnşa et

Yapı oluştur

Alan gezisi yap

Modelini yap

Beden Eğitimi

İş –teknik

Fen – Matematik deneyleri

Spor etkinlikleri

Spor takımları

Tiyatro

Kukla oyunları

El sanatları

Kil çalışmaları

 

6-  KİŞİLERARASI VEYA SOSYAL ZEKA

 

Bu zeka türü ile bir insanın diğer insanlardaki yüz ifadelerine, seslere ve mimiklere olan duyarlılığı ve diğer insanlardaki farklı özelliklerin farkına vararak onları en iyi şekilde yorumlama ve değerlendirme yeteneği kastedilir. Bu nedenle sosyal zekası güçlü olan kişilerin, bir grup içinde grup üyeleri ile işbirliği yapma, onlarla uyum içinde çalışma ve bu insanlarla sözlü ve sözsüz iletişim kurma gibi yetenekleri söz konusudur. Bu zeka türüne sahip insanlar, genellikle başka insanların yaşantılarını iyi algılarlar ve denilebilir ki, onların duygularını ve ihtiyaçlarını adeta yüzlerinden okurlar. Sosyal zekası kuvvetli olan bir öğrenci;

 

1-     Arkadaşları ya da akran grupları içinde sosyalleşir.

2-    Grup içerisinde doğal bir lider görünümündedir.

3-    Problemi olan arkadaşlarına öğüt verir.

4-    Organizasyonların, komitelerin baş elemanıdır.

5-    Diğer insanlara bir şeyler anlatmaktan hoşlanır.

6-    Arkadaşları onun fikirlerine değer verir.

7-    Dışarıda iken kendi başının çaresine bakabilir.

8-    Başkalarıyla birlikte çalışmayı ve oyun oynamayı sever.

9-    En az bir veya birden fazla yakın arkadaşı vardır.

10- Arkadaşlarını sık sık arar.

11-  Başkaları daima onunla birlikte olmak ister.

12-Başkalarına karşı empati duyar ve onları önemser.

 

 

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

İş adamı

Dini lider

Öğretmen

Politikacı

Satıcı

Halkla ilişkiler

Organizatör

Turizmci

Psikolojik danışman

 

Gözle

Paylaş

Değiştir

Tartış

Katıl

Görüş

İşbirliği yap

Yardım et

Öğrenci konseyi

Eğitsel kol başkanlığı

Takım oyunları

İzci kampları

Grup projeleri

Kukla gösterisi

Tartışma grubu

Mektup arkadaşı

 

 

7-  KİŞİYE DÖNÜK (İÇSEL) ZEKA

 

Bu zeka türü ile bir kişinin kendini objektif olarak (kendisinin zayıf ve kuvvetli olduğu yanları ile birlikte) değerlendirmesi, duygularının, isteklerinin ve ihtiyaçlarının farkında olması, kendini iyi disipline etmesi ve kendine güvenmesi gibi yetenekler kastedilir. Başka bir deyişle kişiye dönük zeka, bir kişinin kendisini başkalarının gözüyle görebilmesi kabiliyetidir. Kişinin kendini anlaması, kim olduğunu, ne yapmak istediğini ve neyi yapmak istemediğini veya çeşitli durumlarda nasıl davranması gerektiğini, nelerden uzak durması ve nelere yönelmesi gerektiğini bilmesidir. Bu zekası kuvvetli bir öğrenci ;

 

1-     Bağımsızlık duygusu güçlüdür.

2-    Kendisinin kuvvetli ve zayıf yönleri hakkında gerçekçi bir görüşe sahiptir.

3-    Yalnız oynamaya veya ders çalışmaya bırakıldığında daha başarılıdır.

4-    Hakkında çok fazla bahsetmediği en az bir ilgisi, hobisi vardır.

5-    Ne yaptığını çok iyi bilir.

6-    Hayattaki amacının ne olduğuna ilişkin iyi bir anlayışa sahiptir.

7-    Kendi başına kalmayı tercih eder.

8-    Duygularını, hislerini ve düşüncelerini açıklıkla ve doğru olarak dışa vurur.

9-    Hayattaki başarısızlıklarından ve başarılarından her zaman ders almasını bilir.

10- Kendine güveni yüksektir.

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Psikolog

Dini lider

Araştırmacı

Kuramcı

Felsefeci

Dinle

Anla

Ölç

Değerlendir

Eleştir

Hedef oluştur

İfade et

Günlük yaz

Kompozisyon

Psikoloji

Din kültürü ve ahlak bilgisi

İlgi grupları

Bilgisayar

Bulmacalar

Filmler

Okuma köşeleri

Kişisel öğretim

 

 

8-  DOĞA ZEKASI

 

Gardner geliştirdiği çoklu zeka kuramına sonradan (1996’da) doğa zekasını da eklemiştir. Doğa zekası; bölgesel ya da küresel çevre değişikliklerini açıklama, ev hayvanları, doğa hayatı, bahçe ve park ilgisi, teleskop ya da mikroskop kullanarak doğayı çekme davranışlarını kapsar. Bu zeka çevreye ait çok ince ayrıntıları ve örüntüleri farkedebilme ve ele alabilme yeteneğidir. Bu zekaya sahip bir öğrenci ;

 

1-     Hayvanlara karşı çok meraklıdır.

2-    Açık havada olmaktan hoşlanır.

3-    Bahçede bitkilerle uğraşmaktan hoşlanır.

4-    Doğadaki varlıkları tanıma ve sınıflandırmaya meraklıdır.

5-    Değişik bitkilere ve hayvanlara karşı ilgilidir.

6-    Bir hayvan besler ya da beslemek ister.

7-    Çevre kirliliğine karşı çok duyarlıdır.

8-    Doğa ile ilgili dergi, kitap ve filmleri takip eder.

9-    Doğa olaylarına karşı meraklıdır.

10- Doğayla başbaşa kalmaktan hoşlanır.

 

 

 

 

MESLEK

EYLEM

DERS

ETKİNLİK

Zıraat mühendisi

Doğa bilimcisi

Zoolog

Teknisyen

Bahçivan

Veteriner

 

Gözlem yap

Ölç

Karşılaştır

 

Koleksiyon yap

Hayat bilgisi

Fen bilgisi

Doğa gezisi

Fidan dikimi

İLKÖĞRETİM 1.KADEMEDEKİ OKUMA ÖĞRETİMİNİN, ÇOKLU ZEKA TEORİSİNDEN FAYDALANARAK, NASIL DAHA ETKİLİ HALE GETİRİLECEĞİNE BİR ÖRNEK

 

DERS : TÜRKÇE     KONU : YÜKSEK SESLE OKUMA TEKNİĞİ

 

Birinci Aşama :  Öğretmen, öğrencilere bir resimli hikaye kitabını karşılıklı etkileşim içinde okur. Bu sayede her öğrenci, hikayede söz konusu olan olaylar, şahıslar ve yerler hakkında, sınıftaki diğer öğrencilerin bilgi, birikim ve katkılarına da bağlı olarak, kendi zihninde bir anlam oluşturur.

 

İkinci Aşama :  Öğretmen, sınıftaki öğrencileri üç ile beş üyeden oluşan küçük gruplara ayırarak, onları sınıfta okunan hikaye kitabında adı geçen hikaye ile ilgili olarak belli bir etkinliğe yönlendirir. Küçük grupların, üzerinde birlikte çalışabilecekleri etkinlikler arasında aşağıdakiler sıralanabilir :

 

1-    Yazma aktiviteleri.  (a) Hikayede adı geçen karakterler, olaylar, yer ve zaman hakkında yorum yapınız.  (b) Bir arkadaşınıza bir mektup yazınız. Bu mektupta, sınıfta okunan hikaye hakkında sevdiğiniz ve sevmediğiniz yönlerinden bahsederek, arkadaşınıza aynı hikayeyi okuması için tavsiye edip etmediğinizi belirtiniz.  (c) Eğer bu hikayeyi yeniden yazsaydınız, ne gibi değişiklikler yapardınız? Neden?

 

2-    Tartışma aktiviteleri.  (a) Hikaye nasıl son buldu? Eğer hikayenin yazarı siz olsaydınız, hikayenin sonunu nasıl getirirdiniz? Niçin? Lütfen görüşlerinizi diğer grup üyeleri ile paylaşınız.  (b) Hikayenin ana kahramanları kimlerdir? Eğer onlardan biri olmak isteseydiniz, hangi karakteri seçerdiniz? Neden? Lütfen görüşlerinizi diğer grup üyeleri ile paylaşınız.

3-    Resim aktiviteleri.  (a) Okuduğunuz hikayeyi bir resim ile tasvir ediniz. Çizdiğiniz bu resim daha sonra sınıfta sergilenecektir. Bu nedenle, resmin bir köşesinde resim hakkında tanıtıcı bilgilere yer veriniz.  (b) Okuduğunuz hikayenin bir posterini çiziniz. Bu posterde kitabın adını ve en önemli özelliklerini belirtiniz. Daha sonra bir poster yarışması düzenlenerek, her poster diğer grupların üyeleri tarafından bir değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

 

4-    Müzik aktiviteleri. Öğretmen sınıfta okunan hikaye ile ilgili olarak, öğrencilerin bir şiir yazmalarını isteyebilir. Daha sonra, öğretmen, öğrencilerin bu şiiri bir şarkıya veya melodiye dönüştürerek bestelemelerini ve bu şarkıyı grupça sınıfta seslendirmelerini isteyebilir.

 

5-    Gezi-gözlem aktiviteleri.  Öğretmen sınıfta okunan hikaye kitaplarında işlenen olaylarla ilgili yakın çevrede bulunan yerlere (eğer hikaye kitabı müzeler veya hayvanat bahçeleri hakkında ise, bu gibi yerlere) bir gezi düzenleyebilir.

 

6-    Dramatize ve rol oynama aktiviteleri.  Öğretmen hikayede adı geçen kahramanların ve olayların sınıfta öğrenciler tarafından canlandırılmasına yönelik etkinlikler düzenleyebilir.

 

Üçüncü aşama : Öğretmen, sınıfta gerçekleştirilen grup çalışmalarını içeren genel bir tartışma oluşturur. Bu sayede öğrenciler, birbirlerinin faaliyetleri ile ilgili olarak bilgi edinirler ve sınıfta yapılan çalışmaları değerlendirirler. Öğrenciler, nelerin başarılı veya başarısız olduğu ve bundan başka daha ne gibi çalışmaların da yapılabileceği konularında fikir alışverişinde bulunurlar ve birbirlerine geribildirim sağlarlar.

 

SONUÇ VE ÖNERİLER

 

Çoklu zeka teorisi, çok kapsamlı bir model ortaya koyarak, öğretmenlerin sınıfta daha fazla sayıda öğrencilere ulaşabilmek için öğretimde yöntem zenginliğine gitmeleri konusunda onlara yardımcı olmaktadır. Çünkü, en geniş anlamda eğitimin amacı, öğrencilerdeki farklı kişisel ilgileri, ihtiyaçları ve yetenekleri ortaya çıkarmak ve onları sınıftaki öğrenme-öğretme sürecinin temelleri olarak kullanmaktadır.

 

DERSLERİ ÇOKLU ZEKA KURAMINA GÖRE PLANLARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN TEMEL NOKTALAR :

 

1-    Bütün zekalara eşit derecede önem verilmelidir.

 

2-    Materyal sunumunda tüm zeka alanlarını geliştirici ya da tüm zeka alanlarını kullanmaya yönelik faaliyetler hazırlanmalıdır.

 

3-    Herkes temelde sekiz zeka alanı ile doğar ancak ne yazık ki öğrenciler sınıfa farklı zeka alanları gelişmiş halde gelirler.

 

 

ÇOKLU ZEKA KURAMININ ÖĞRETMENLER VE ÖĞRENCİLER İÇİN GETİRDİKLERİ

 

  • Herbirimiz sekiz (ya da daha fazla)  “zekamızı” (öğrenme stili)  kullanıyoruz.
  • Bütün zekalar eşit derecede değer görmelidir.
  • Bütün zekalar öğretilebilir, geliştirilebilir ve güçlendirilebilir.
  • Okullar sadece dil ve mantık-matematik zekası üzerinde odaklaşmamalıdır.
  • Herkes farklı nedenlerle, farklı oranlarda, farklı şekillerde öğrenir.
  • Gelişmiş ya da güçlü zekalar zayıf olanlardan daha çabuk farkedilir.
  • Gelişmiş bir zeka türü farklı biçimlerde ortaya çıkabilir.
  • Değerlendirme “Ne kadar yeteneklisin?”  şeklinde değil,  “Yeteneklerin nasıl?”  şeklinde olmalıdır.

 

YARARLARI

 

ÖĞRENCİLER İÇİN :

 

  • Bireysel farklılıklara değer verilmesini ve geliştirilmesini sağlar.
  • Öğrenmenin daha güvenilir değerlendirilmesini sağlar.
  • Öğrencilerin hatırlama, düşünme, problem çözme ve akademik başarısını artırır.
  • Pek çok zeka kullanarak öğrenme, kendine güven duygusunu geliştirir.
  • 21. yüzyıla uygun olarak bireyleri yaşam, iş hayatı ve sürekli öğrenmeye hazırlar.
  • Tüm öğrencilere eşit öğrenme olanağı sağlar.
  • Öğrenme yetersizlikleri yerine öğrenme farklılıklarını anlamayı sağlar.
  • Eğitim programının bir parçası olarak kişisel ve sosyal gelişim sağlar.

 

 

 

ÖĞRETMEN VE YÖNETİCİLER İÇİN :

 

  • Tüm öğrenciler ve personele yönelik destek, güdüleme ve başarıyı artırma gibi davranışlarla öğrenme için olumlu bir iklim sağlar.
  • Öğretim stratejilerini genişletir ve geliştirir.
  • Farklı öğretme/öğrenme yaklaşımlarını uygulanabilir kılar.
  • Öğretmen-veli işbirliğini artırır.
  • Profesyonellik duygusunu yeniler.
  • Okul kararlarının kapsamını artırır.

 

ÖĞRENCİLERİN ÇOKLU ZEKALARINI BELİRLEYEBİLMEK İÇİN

 

  • Diğer öğretmenler ve okul personeliyle görüşün.
  • Velilere konferanslar düzenleyin.
  • Öğrencilerin güçlü olan zekalarını ortaya çıkarabilmek için:
  • gazete/dergi
  • otobiyografi
  • sanat faaliyetleri
  • tartışma grupları
  • projeler
  • birebir görüşmelerden uygun olanları kullanın.
  • Anket ve kontrol listesi yapın.
  • Gösterilen ve gösterilmeyen davranışları gözleyin.
  • Performansları birer doküman haline getirin.
  • Okul kayıtlarına, sınav sonuçlarına, derece ve yorumlara bakın.

 

ÇOKLU ZEKA KURAMLARINDA ÖĞRETİMİ PLANLAMA

 

1-    Özel bir konu ya da hedef belirlenmesi : Bu aşamada yıllık ya da günlük öğretim planlarında olduğu gibi hedef belirleme söz konusudur. Hedefin açık, anlaşılır ve net olması gerekir.

2-    Anahtar soruların sorulması : Program geliştirmede hedefi gerçekleştirmek üzere zeka türlerinin nasıl kullanılabileceğini belirlemek için her bir zeka ile ilgili sorular sorulur.

3-    Olasılıkların düşünülmesi : Belirlenmiş olan sorular dikkate alınarak sınıfta hangi yöntem, teknik ve materyallerin kullanılabileceği düşünülür.

4-    Beyin fırtınası : Her bir zeka için kullanılabilecek öğretim yaklaşımları, beyin fırtınası kuralınca akla gelen herşey yazılarak listelenir. Her bir zeka için 20 – 30 fikir bulunmaya çalışılır. Öğretmenlerin yapacağı grup çalışmaları daha motive edici olabilir.

5-    Uygun faaliyetlerin seçimi : Planlama sayfası tamamlandığında eğitim hedefine en uygun yaklaşımlar daire içine alınarak seçilir.

6-    Aşamalı – sıralı ders planının hazırlanması : Seçilen yaklaşımlar kullanılarak hedefle ilgili ders ya da ünite planı düzenlenir. Planlama 1-2 haftalık da yapılabilir.

7-    Planın uygulanması : Gerekli materyaller hazırlandıktan sonra plan uygulanır. Uygulama sırasında olabilecek değişikliklere göre gerekli düzeltmeler yapılır.

 

ÇOCUKLARIN SINIFTA DİKKATLERİNİ TOPLAYAMAMA SEBEPLERİ

Henüz hiç yorum yapılmamış

Yorum yap

BENZER YAZILAR

ETİKETLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR